ABD’de bir mahkeme dondurulmuÅŸ embriyoların “çocuk” sayılması gerektiÄŸine hükmetti

ABD’nin Alabama eyaletinde Yüksek Mahkeme, dondurulmuÅŸ embriyoların “çocuk” sayılması gerektiÄŸine ve bunları yanlışlıkla yok eden bir kiÅŸinin sorumlu tutulabileceÄŸine dair karar aldı.

BBC’nin haberine göre, Alabama Yüksek Mahkemesinin bu kararı, eyaletteki çok sayıda kliniÄŸin, “In Vitro Fertilizasyon (IVF)” olarak bilinen tüp bebek yöntemi tedavisini durdurmasına yol açtı.

Tıp uzmanları ve üreme tedavilerini savunan gruplar, kararın Alabama ve başka eyaletlerde tüp bebek tedavisi açısından olumsuz sonuçlar oluşturabileceği uyarısında bulundu. Bazı kürtaj karşıtı gruplar ise söz konusu embriyoların yasal açıdan daha fazla korunması gerektiğini savundu.

Mahkeme kararının, IVF’ye yönelik herhangi bir yasaklama veya kısıtlama getirmemesine karşın embriyonun “çocuk” sayılması nedeniyle, kliniklerin embriyoları kullanma ve saklama yöntemleri konusunda uzmanlar arasında kafa karışıklığı oluÅŸtuÄŸu belirtildi.

Alabama Ãœreme Hakları Merkezi politika direktörü Elisabeth Smith, “IVF embriyolarının tümü kullanılmıyor, kullanılması da mümkün deÄŸil. Embriyolara yasal kiÅŸilik kazandıran bir yasanın çıkarılması, birçok insanın ailelerini kurmak için güvendiÄŸi bir bilim olan IVF’nin kullanımı açısından feci sonuçlara yol açabilir.” açıklamasını yaptı.

Alabama Tabipler BirliÄŸi ise açıklamasında, “Bu karar tüm Alabamalıları etkiliyor ve aile kurmak isteyenler için doÄŸurganlık seçenekleri sınırlı hale geldiÄŸinden muhtemelen daha az bebek yani çocuk, torun ile amca, hala, dayı, teyze kızı veya oÄŸlunun doÄŸmasına yol açacak.” ifadelerine yer verdi.

ABD yönetimi karara karşı

ABD yönetimi ise Alabama kararını “Yüksek Mahkeme Roe v. Wade içtihadından döndüğünde ve politikacıların, ailelerin alabileceÄŸi en kiÅŸisel kararlardan bazılarını dikte etmesinin önünü açtığında beklediÄŸimiz türden bir kaos” olarak nitelendirdi.

Alabama Yüksek Mahkemesinin kararının yalnızca eyalet içinde geçerli olmasına karşın uzmanlar, diÄŸer eyaletlerde de donmuÅŸ embriyoların “çocuk” veya “insan” olarak kabul edilmesi gerektiÄŸine iliÅŸkin yasal giriÅŸimler veya davalar görülebileceÄŸini vurguluyor.

Olay nasıl gelişti

Karar, 2020’de bir doÄŸurganlık kliniÄŸinde embriyoları kazaen kaybedilen 3 çiftin açtığı dava sonucunda alındı.

Davaya göre, bir hasta, embriyoların saklandığı yere girmiş, onları eline almış ve kazara düşürmüştü. Düşen embriyolar kaybedilmişti.

Çiftler, eyaletin “Küçüğün Yanlışlıkla Öldürülmesi Yasası”na dayanarak Ãœreme Tıbbı Merkezi ve Gezici Revir DerneÄŸine dava açmıştı.

Bu yasa, anne karnındaki fetüsleri kapsıyor ancak IVF ile elde edilen embriyoları kapsamıyor.

Bir alt mahkeme, embriyoların kişi veya çocuk olarak nitelendirilemeyeceğine ve haksız ölüm davasının durdurulmasına karar vermişti.

Çiftler kararı temyiz etmişti.

ABD Yüksek Mahkemesi 2022’de kürtaj karşıtı karar aldı

ABD Yüksek Mahkemesi, 24 Haziran 2022’de ülke çapında kürtaj hakkını iptal etmiÅŸ ve eyaletlerin bu konuda kendi yasalarını yapmalarının kapısını açmıştı.

Kararın ardından Demokratların yasama organında çoğunlukta olduğu eyaletlerde kürtaj serbest kalmaya devam ederken, Cumhuriyetçilerin eyaletlerinde yasaklanmıştı.

Alabama’da hamileliÄŸin her aÅŸamasında kürtaj tamamen yasaklanmış durumda bulunuyor.

Kaynak: AA