Türk bilim insanları bazı erkeklerin Kovid-19’u ağır atlatmasının nedenini araÅŸtırdı

Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Tıp Fakültesi tarafından yapılan araştırmada, bazı erkeklerin yeni tip koronavirüsü (Kovid-19) ağır atlatmasının, bağışıklık genlerinin yapısını bozan mutasyonlardan kaynaklandığı belirlendi.

Tıp Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Ãœner KayabaÅŸ, Merkezi AraÅŸtırma Laboratuvarı’nda gazetecilere yaptığı açıklamada, koronavirüs ailesinin yaklaşık 50 yıldır insanları etkilediÄŸinin bilindiÄŸini söyledi.

SARS-CoV2’nin (Kovid-19) bu ailenin yedinci üyesi olduÄŸunu, ilk dördünün ise nezleyle kendini gösterdiÄŸini belirten KayabaÅŸ, Kovid-19‘un ölümlere yol açtığını ve ağır hastalık tablosu ortaya çıkardığını anlattı.

KayabaÅŸ, Kovid-19’u genç ve hiçbir kronik hastalığını olmayan erkeklerin kadınlardan daha ağır geçirdiÄŸini gözlemlediklerini aktararak, hazırladıkları projede, bunun cevabını aradıklarını dile getirdi.

Projede, literatürdeki erkek ve kadınlar arasındaki bağışıklık sistemini yönlendiren farklılıkların üzerine gittiklerini ifade eden Kayabaş, şunları kaydetti:

“Herhangi bir hastalığı olmayan 18-50 yaÅŸ arasındaki Kovid-19’u geçiren kadın ve erkek hastaları bu çalışmaya dahil ettik. Sonuçta ilk defa bizim çalışmamızla ortaya konan bazı genlerde mutasyonlar saptadık. Bunlardan 15’i ilk defa tespit edilen mutasyondu. Bu mutasyonlar, ilk defa Türkiye’den Dünya Gen Bankası’na bildirildi. Bundan sonra bütün bilim insanlarınca, mesela araÅŸtırdığımız 6 genden biri olan ‘ACE2 geninin ÅŸu bölgesindeki ÅŸu kod bir mutasyondur ve bu mutasyon ilk defa NiÄŸde Ömer Halisdemir Ãœniversitesi Tıp Fakültesi’nin projesiyle tespit edilmiÅŸtir’ denilecek.”

KayabaÅŸ, 6 kadın ve 21 erkek hastanın yer aldığı projenin yeni çalışmalara ışık tutması açısından önemli olduÄŸunu vurgulayarak, çalışmanın makalesinin Erciyes Medical Journal’de yayımlandığını kaydetti.

29 mutasyonun 15’i ilk kez Türkiye’de bizim çalışmamızla test edildi”

Proje yürütücüsü ve Tıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Dilara Fatma Akın da projede Erciyes Üniversitesi ve Çukurova Üniversitesinden destek aldıklarını bildirdi.

Projede kronik hastalığı bulunan ve saÄŸlıklı olan 2 grup üzerinde çalıştıklarına iÅŸaret eden Akın, “Kadınlar erkeklere göre virüs kaynaklı hastalıklara karşı daha güçlülerdir, bu zaten bilinen bir ÅŸey. Biz de bunun acaba genom açısından etkisi nasıl diye baktık. Kadınların koromozom yapısı iki X, erkeklerinki ise X ve Y’den oluÅŸuyor. X kromozomu üzerinde bulunan bağışıklık proteini adı verdiÄŸimiz proteinler var. Kadınlarda iki X olmasından dolayı özellikle viral hastalıklara karşı daha güçlü olmaları sebebi. Ama erkeklerde X kromozomun sayısı bir olmasından dolayı bir dezavantaj getiriyordu.” ifadelerini kullandı.

Akın, 6 gende araştırma yaptıklarını vurgulayarak, şöyle konuştu:

“Bu 6 gen, özellikle SARS CoV2’nin insan vücuduna girmesini saÄŸlayan ACE2 reseptörü, yine bizim bağışık proteinlerimiz olan TLR8, TLR7 adını verdiÄŸimiz önemli immün bağışıklık sistemi proteinleriydi. 6 gende 29 mutasyon dediÄŸimiz, yani genin yapısını bozan deÄŸiÅŸimler bulduk. 29 mutasyonun 15’i ilk kez Türkiye’de bizim çalışmamızla test edildi. Bu 15 deÄŸiÅŸimden 6’sı ‘mas pozitif’ adı verdiÄŸimiz yani sitokin fırtınasına giren erkeklerde mutasyon olduÄŸunu gördük ve bunlarla ilgili kadınlarda herhangi bir deÄŸiÅŸiklik yoktu ama erkeklerde defekt olduÄŸu sonucuna vardık. Yine aynı genlerde kadınlar X kromozomunun fazla olmasından dolayı, miktar olarak daha fazla bağışıklık proteinine sahiplerken, erkeklerde bir dezavantaj olduÄŸunu gördük. Bu da kadınların Kovid’e karşı daha güçlü savaÅŸmasını ve belki de ağır seyreden kovid semptomlarından saÄŸlıklı kurtulmalarını saÄŸladı.”

Kaynak: AA